Nieuwe elektrische boekenbus voor CODA

CODA heeft een nieuwe elektrische boekenbus in gebruik genomen. De Volvo FM Electric vervangt de trekker-opleggercombinatie waarmee de culturele organisatie jarenlang door Apeldoorn en omliggende dorpen reed. De nieuwe bus is compacter, wendbaarder en toegankelijker. Daarmee kan CODA de wijken en dorpen op een goede en volwaardige manier blijven bedienen. De Volvo FM Electric is geleverd door Harbers Trucks.

Een rijdende bibliotheek is in Nederland inmiddels een bijzonder verschijnsel. Het aantal bibliobussen is in de afgelopen decennia sterk afgenomen. CODA houdt het concept juist in stand om zo omliggende dorpen en de wijken optimaal te kunnen bedienen. De CODA Bus rijdt vijf dagen per week en heeft 24 haltes bij scholen, buurthuizen en in de wijken en dorpen in de gemeente Apeldoorn.

De vorige boekenbus bestond uit een trekker met oplegger. Ter vervanging koos CODA bewust voor een andere oplossing: een vaste opbouw op een Volvo FM Electric. De nieuwe bus is ruim tien meter lang en is compacter uitgevoerd. Dat was nodig om de bereikbaarheid in de praktijk te kunnen verbeteren. 

“Wij komen ook in de kleinste straatjes van Apeldoorn”, vertelt Iris Brus, Manager Bedrijfsvoering van CODA. “Met de trekker-opleggercombinatie was dat soms een hele uitdaging. We wilden daarom een bus die compacter en wendbaarder is, maar wel voldoende ruimte biedt voor onze boekencollectie. De ruimte is efficiënt benut waardoor er 6.300 boeken in de bus passen. Dat is hetzelfde aantal als in de bus die vervangen is.”

Bij de ontwikkeling van de opbouw was toegankelijkheid een belangrijk aandachtspunt. De carrosserie is zo laag mogelijk op het chassis geplaatst. De bus heeft een schuifdeur en een vaste trap. De automatische luchtvering maakt het mogelijk om de bus met één druk op de knop te laten zakken en waterpas te zetten. Dat maakt de instap zo laag mogelijk, onder meer van belang voor bezoekers die minder goed ter been zijn.

Ook voor de chauffeur is bij de uitvoering gekeken naar de dagelijkse praktijk. De Volvo FM Electric is uitgerust met een Camera Monitor System, dat aan weerszijden van de truck goed zicht biedt.

De boekenbus wordt bestuurd door twee vaste chauffeurs en een invalkracht. Zij doen meer dan alleen rijden: ze helpen bezoekers bij het vinden en uitlenen van boeken. Voor CODA is het daarom ook praktisch dat de nieuwe truck met een C-rijbewijs mag worden bestuurd. “Dat maakt het eenvoudiger om chauffeurs te vinden die zowel willen rijden als bezoekers willen helpen”, zegt Brus. “Voor onze vorige combinatie was een CE-rijbewijs nodig. Dat hoeft nu niet meer.”

De overstap naar elektrisch rijden was voor CODA een belangrijke wens. De CODA Bus komt ook in de binnenstad, waar de gemeente in 2030 een zero-emissiezone invoert. Brus: “Met onze vorige combinatie hebben we ruim twintig jaar gereden en ook nu wilden we een truck waarmee we jaren vooruit kunnen. We zien dat de CODA Bus goed bezocht wordt: in 2025 hadden we circa 27.000 bezoekers en ongeveer 36.000 uitleningen. Daarom vinden we het belangrijk om dit concept te behouden. Met de nieuwe bus kunnen we dat op een duurzame en praktische manier blijven doen.”

De CODA Bus rijdt geen lange afstanden achter elkaar. De actieradius is dus geen issue en daarom volstaat een relatief compact accupakket. De truck wordt opgeladen op de vaste stallingsplek in Apeldoorn waar al een laadpaal aanwezig is. De apparatuur voor het uitlenen en innemen van boeken en de overige voorzieningen in de opbouw werken op een afzonderlijk accupakket. Op het dak van de bus zijn zonnepanelen geplaatst om deze energie zo duurzaam mogelijk op te wekken.

Voor CODA was bij de keuze voor de truckleverancier niet alleen de truck zelf belangrijk. Een goed aanbod speelde een rol, maar ook de mogelijkheid om met een lokale partner samen te werken. Harbers Trucks is gevestigd in Apeldoorn en kon bovendien meedenken over de specifieke eisen voor de opbouw. Dat gebeurde in samenwerking met Carrosseriefabriek Willemsen in Tiel en interieurbouwer Vika Winkelinrichtingen.

“Wij zochten een leverancier die begreep dat een boekenbus meer is dan alleen een vrachtwagen”, aldus Brus. “Er waren veel specifieke wensen voor de afmetingen, de vering, de instap en de opbouw. Harbers Trucks dacht daar goed in mee en hielp ook met de laatste details. De planning was strak: de apparatuur en de 6.300 boeken moesten in korte tijd worden overgezet van de oude naar de nieuwe bus. Tijdens de ombouw konden we gebruikmaken van ruimte bij Harbers Trucks en de oude bus daar stallen. Het is prettig als je een partner hebt die flexibel is en ook met je meedenkt over zaken die niet vooraf in de offerte staan.”

De nieuwe CODA Bus staat niet op zichzelf. CODA werkt ook aan een tweede mobiel concept voor de wijken en dorpen. Daarvoor komt een kleinere elektrische bakwagen, eveneens geleverd via Harbers Trucks. Deze wordt ingericht voor activiteiten zoals workshops, voorstellingen en voorlezen. Daarmee breidt CODA de dienstverlening op wielen verder uit. “We willen inspelen op waar in de wijken en dorpen behoefte aan is”, zegt Brus. “De CODA Bus blijft de CODA Bus met voornamelijk een substantiële boekencollectie. Met het nieuwe voertuig voegen we daar programmering en activiteiten aan toe.”

CODA is het culturele hart van Apeldoorn en combineert een openbare bibliotheek, het gemeentelijk archief, een museum voor hedendaagse kunst en erfgoedpresentaties en een ExperienceLab onder één dak. Bezoekers kunnen er terecht voor tentoonstellingen, lezingen, workshops, kinderactiviteiten en activiteiten in CODA ExperienceLab. Met de CODA Bus brengt de organisatie de bibliotheek bovendien rechtstreeks naar wijken en omliggende dorpen.